Bloem van de maand november – de Helleborus

Met Kerstmis nog slechts twee maanden van ons vandaan, is de Helleborus de bloem van de maand november. Deze lieflijke kleine bloem staat ook wel bekend als de kerstroos. Een hit in ieder kerstarrangement of boeket.

Helleborus niger
helleborus

Karakteristieken

De Helleborus is lid van de Ranunculaceae familie en heeft een hoop soorten en kruisingen. Meest populair zijn de soorten Helleborus Orientalis en Helleborus Niger. De kleur van de bloem kan variëren van wit en crème tot paars en groen. Helleborus Niger – met zijn witte bolvormige bloemen – staat ook wel bekend als de kerstroos. De bloemen hebben een doorsnee van zo’n 7,5cm en zijn versierd met kroontjes van goudgele meeldraden. Ze staan doorgaans naar buiten gericht in een ‘knikkende’ houding.

Herkomst

Vermeend wordt dat de naam van de Helleborus Niger afkomstig is van de Griekse woorden: bora – wat eten betekent – en helein, wat staat voor beschadigen/vernielen. Dat laatste refereert aan de bladeren, steel en wortels van de plant, die giftig zijn voor mensen zodra ze worden ingenomen. Niger, het Latijnse woord voor zwart, refereert aan de zwarte kleur van de wortels.

De Helleborus groeit in de bergen van Zuid-Europa en Centraal-Europa. De kerstroos opent in regio’s met warmere winters rond de kerstperiode en in koudere regio’s in de vroege lente.

helleborus
helleborus

Symboliek

De Helleborus is een van de weinige planten die natuurlijk groeit in de winter en de vroege lente. Daarom dacht men dat deze planten magische krachten hadden. Ook geloofde men dat wanneer de bloemen verschenen vóór de kerstperiode, het een voorbode was voor een overvloedig jaar.

Maar waarom heet het dan de kerstroos? Een oud verhaal beweert dat alle Helleborus planten ontwaakten uit hun winterslaap toen Jezus werd geboren. De kerstroos vergat echter om weer te gaan slapen. Sindsdien bloeit de plant ieder jaar om de winter aan te kondigen.

Een andere versie van hoe de Helleborus aan zijn naam komt, vertelt ons dat het afkomstig is van het woord ‘elleborum’. Dit betekent geluk of heling. Vroeger werden de giftige wortels  namelijk gebruikt voor medische zalf.

Decoratie

Zoals we al zeiden in de introductie, is de Helleborus een must-have in kerstarrangementen of boeketten. De witte bloem van de kerstroos staat mooi in contrast tot bijvoorbeeld de felrode kleur van de rozenbottel. Helleborus kunnen ook gedroogd worden. Hang ze in dat geval ondersteboven in kleine bundels op een koele, luchtige plek. Je kunt ook silicagel of een soortgelijk droogmiddel gebruiken.

helleborus
Helleborus niger Christmas Carol

Beschikbaarheid & verzorging

Helleborus is beschikbaar van half November tot het einde van April. De houdbaarheid van de Helleborus is doorgaans goed: 10 – 14 dagen. Om zo lang mogelijk van de bloemen te kunnen genieten, moet je erop letten dat ze goed rijp zijn. Zoek bloemen uit die 50-75% open zijn: de meeldraden moeten zichtbaar zijn. Kies voor de potplanten degenen die zo’n 2 – 5 bloemen en meeldraden laten zien.

Snij tijdens het voorbereiden van de bloemen een stukje van de steel af en zet ze in schoon water met snijbloemenvoeding. Zoek een koele, tochtvrije plek met goed licht. Hou de bloemen weg van warmte-installaties of felle zon.